گشایش اتاق خاتم در کاخ صاحبقرانیه

اتاق خاتم برای اولین بار در کاخ صاحبقرانیه مجموعه فرهنگی- تاریخی نیاوران گشایش می یابد.

به گزارش روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران، این اتاق به مناسبت روز جهانی موزه و هفته بزرگداشت میراث فرهنگی و با هدف آشنایی عموم مردم با هنر خاتم و صنایع دستی ایران که از گذشته های دور ریشه در فرهنگ و ادب ایران دارد و همچنین معرفی استادان این رشته از 30 اردیبهشت ماه گشایش می یابد.

هنر خاتم کاری یکی از هنرهای کهن ایران است که هنرمندان با استفاده از روش های خاص، اشکال بسیار زیبایی بر روی چوب به وجود می آوردند.

در این هنر چوب های رنگی، نوارهایی از استخوان، مفتول های فلزی برنجی و غیره را در کنار هم به صورت منظم چسبانده و سپس آن را برش می زدند که به آن گل بندی خاتم می گویند؛ سپس با کنار هم قراردادن این برش ها اشکال زیبایی به وجود می آمد و با اسفاده از آین نوارهای خاتم سطوح چوب را می پوشاندند.

در این اتاق آثار خاتم متعلق به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی شامل میز، کمد، آیینه، قفسه کتاب و غیره به نمایش گذاشته می شوند.

این آثار ساخته استاد صنیع خاتم هستند که در یکی از اتاق های زاویه حوضخانه کاخ صاحبقرانیه به نمایش           در می آیند.

کاخ صاحبقرانیه یکی از قدیمیترین کاخ های تهران می باشدکه در زمان ناصرالدین شاه قاجار بنا شده است و در دوره پهلوی به عنوان محل کار محمدرضا پهلوی مورد استفاده بوده است. کاخ موزه صاحبقرانیه در دو طبقه و با اتاق های گوناگون همچون حوضخانه، کرسی خانه، تالار آئینه و ... در مجموعه تاریخی-فرهنگی نیاوران واقع شده است.

مارك شاگال

مارك زاخارويچ شاگال، نقاش و طراح برجسته روسي در هفتم جولاي 1985-1887 ميلادي در ويتبسك (Vitebsk ) كه بخشي از بلاروس فعلي است متولد شد. او يكي از برجسته ترين هنرمندان مستقل سده بيستم است كه سبكي شخصي و شاعرانه داشت او را نقاش خيالها و خاطره ها مي دانند.

پدرش ماهي فروش بود همين نكته بعدها در بسياري از آثار اين نقاش ظاهر شد. حضور ماهيها در گوشه و كنار تابلوهاي شاگال گاهاً ماهيهاي در حال پرواز خاطرات آن دوران را بازتاب مي دهند و براي خود نقاش يادآور پدرش مي باشد. آن طور كه از تحليل نقاشيهاي اين هنرمند برمي آيد . او دوران كودكي خوشي داشته است.

وي در 19 سالگي نقاشي را زير نظر اساتيد مختلفي از جمله با كشت در سنت پترزبورگ آغاز كرد سپس به پاريس رفت و در آنجا با محفل شاعران و نقاشان پيشتاز آشنا شد و تحت تاثير جنبش كوبيسم قرار گرفت او پس از چهار سال به زادگاهش بازگشت و ازدواج كرد. به دليل حضور در جنگ جهاني اول و شروع انقلاب اكتبر در سال (1917) نقش فعالي در جريان پيروزي انقلاب سرخها در روسيه داشت. به همين دليل پس از آن به عنوان كميسر امور هنري زادگاه خود در ويتبسك انتخاب شد و مديريت مدرسه هنر آنجا را به عهده گرفت يكي از فعاليتهاي او در آن دوران پايه گذاري موزه هنر مدرن در شهر بلاروس بود. در سال 1923 به پاريس مراجعت نمود و بر فعاليت خود در مقام تصويرگر كتاب افزود . او در اين دوران شروع به نوشتن خاطراتش كرد كه اكثراً در روزنامه ها چاپ مي شدند.

در دوران اقامت در پاريس علاوه بر نقاشي خلق آثار گرافيكي خود را نيز آغاز كرد ، به عرصه ليتوگرافي نيز وارد شد و در سالهاي بعد با گسترده شدن فعاليتهايش بيش از هزار اثر ليتوگرافي خلق كرد . در آغاز جنگ جهاني دوم و درگيري فرانسه در جنگ به آمريكا كوچ كرد(1941) در آنجا علاوه بر نقاشي به صفحه آرايي براي نمايش باله پرداخت، مرگ همسرش كه همواره همراه و مشوق وي در خلق آثار هنري اش بود او را سخت درمانده كرد. در پايان جنگ به فرانسه بازگشت ( 1947) تئاتر درماني شيوه اي بود كه او براي درمان رنجهاي روحي ناشي از جنگ و مرگ همسرش انتخاب كرد و در مورد او بسيار كارآمد بود. آثاري كه بعد از اين دوره خلق كرد شالوده اي از اميد به زندگي ، عشق به نور زيبايي و طراوت حيات بود.

او در سالهاي بعد فعاليتهاي خود را به نقاشي محدود نكرد، وي با تاكيد بر اين عقيده كه ماده اي كه مرا جذب كند براي خلق اثر هنري به كار مي بندم در سالهاي بعد به سراغ مجسمه سازي ، ديوارنگاري با سراميك و هنر نقاشي پشت شيشه رفت. موضوعاتي كه او به سراغ آن رفته برگرفته از داستانهاي فولكلور و افسانه ها و اسطوره هاست، در نقاشيها و آثار چاپي اين هنرمند عناصري ديده مي شدند كه تكرار آنها را مي توان در بيشتر اين آثار ديد، هر يك از اين عناصر نمادي از يكي از تفكرات اين هنرمند نقاش است. اشكال و اجسام و حيوانات در نقاشيهاي شاگال معناي ثابتي دارند به طور مثال : اسب به معناي آزادي، پنجره نمادي از احساس رهايي ، گاو سمبل قدرت و بهترين شكل زندگي، درخت نماد ديگري از زندگي است. نوازنده ويلن يكي ديگر از نمادهايي است كه در تعداد زيادي از آثار اين هنرمند به چشم مي خـورد، نوازنده ويلن در زادگاه او نقشي محوري داشت و در لحظات حساس زندگي هر فرد( تولد، ازدواج ، مرگ ) حضور پيدا مي كرد تا هم پيام آور شادي باشد و هم اندوه. ساعت شماطه دار يكي ديگر از اين نمادهاست كه آن را در آثار شاگال هم نماد زمان مي دانند و هم زندگي متواضعانه.

برنامه های روز جهانی موزه و هفته بزرگداشت میراث فرهنگی 1388

در مجموعه فرهنگی-تاریخی نیاوران

شاهنامه به روایت شمس خلخالی

نمایشگاه خط- نقاشی با موضوع شاهنامه، اثر هنرمند شمس خلخالی برای اولین بار با همکاری مجموعه فرهنگی-تاریخی نیاوران و انجمن فردوسی و مهرگان برگزار و در آن 40 تابلو که بر اساس داستان های شاهنامه به تصویر کشیده شده اند، به نمایش گذاشته شده است.

شمس خلخالی در سال 1323 در میانه متولد شد؛ از هفت سالگی شروع به آموختن هنر نقاشی کرده و سپس دوره آموزشی خود را در هنرستان کمال الملک دنبال کرد و نزد استادانی همچون شیخ، پتگر، مهدی موسوی و علی رخسار هنر آموزی کرد که حاصل کارهایش در 30 نمایشگاه مختلف به نمایش درآمدند. از سال 1380، کار بر روی داستان های شاهنامه را آغاز کرد و برای اولین بار 40 اثر خط نقاشی از وی در مجموعه فرهنگی- تاریخی نیاوران به نمایش گذاشته شده است.

نمایشگاه شاهنامه به روایت شمس خلخالی 23 تا 28 اردیبهشت ماه سال جاری، از ساعت 9 تا 18 در اتاق اسناد کاخ صاحبقرانیه برگزار می شود.

سومین یادواره و همایش بزرگداشت فردوسی

سومین یادواره فردوسی از سوی گنجینه نقش جهان و مجموعه فرهنگی-تاریخی نیاوران و همیاری کمیسیون ملی یونسکو در ایران، شرکت های توسعه ایرانگردی و جهانگردی و گردشگری ایران، کمیته ملی موزه های ایران (ایکوم ایران)، پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، انجمن بیستون، معاونت فرهنگی و ارتباطات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، انجمن خوشنویسان ایران و هفته نامه امرداد برگزار شده است.

نمایش فیلم های یاد و یادگار، مشی و مشیانه، درخت پارسیک، زروان، وارثان کیومرث، رخش بر نقش، داوت و از آفتاب تا آفتاب از جمله برنامه های این بزرگداشت است. همچنین از دیگر برنامه های این همایش می توان به سخنرانی و ارائه مقاله، شاهنامه خوانی با موضوع کودکان و شاهنامه، نمایشگاه فروش کتاب و محصولات فرهنگی و نمایش تاتر آرش کمانگیر اشاره کرد.

دکتر ناصر تکمیل همایون، دکتر حشمت ا... ریاضی، دکتر محمد تقی حر آبادی، رحیم معینی کرمانشاهی، محمد میر شکرایی، فرشید فرجی، بابک سلامتی از زرتششتیان ایران از هفته نامه امرداد، وارانت گرجیان از مسیحیان ایران از روزنامه آلیک، دکتر مرصدق نماینده کلیمیان در مجلس، دکتر قطب الدین صادقی و دکتر هوشنگ طالع محمودی بختیاری از سخنرانان این همایش هستند که درباره ویژگی های شاهنامه و اهمیت اثر بزرگ فردوسی به سخنرانی  می پردازند. سومین یادواره حکیم ابوالقاسم فردوسی در 24 و 25 اردیبهشت 1388 در سالن سینمای اختصاصی کاخ نیاوران برگزار می شود.

اودیسه به روایت شاگال

موزه جهان نما در ادامه نمایشگاه های دوره ای خود اقدام به برگزاری پنجمین نمایشگاه آثار هنرمندان ایران و جهان کرده است که در این نمایشگاه آثاری از هنرمند روسی، مارک شاگال، در معرض بازدید علاقه مندان هنر قرار می گیرد.

آثار شاگال از کتاب نفیسی که در گنجینه کتاب های هنری کتابخانه اختصاصی کاخ نیاوران نگهداری می شود، انتخاب شده است؛ این کتاب با متن و تصاویر خود به روایت اودیسه هومر پرداخته است.

مارک شاگال، نقاش و طراح روسی یکی از برجسته ترین هنرمندان مستقل سده بیستم است که سبکی مشخص و شاعرانه داشت. وی در سال 1887 در یک خانواده یهودی بدنیا آمد؛ در پترزبورگ زیر نظر باکست هنرآموزی کرد و پس از مراجعت به پاریس با محفل شاعران و نقاشان پیشتاز آشنا شد و تحت تأثیر جنبش کوبیسم قرار گرفت. مارک شاگال اساساً نقاش موضوع خیالی و شاعرانه بود؛ سرچشمه خیال پردازی او به افسانه های روسی، خاطره های دوران کودکی و میراث سنت های یهودی باز می گشت.

اگرچه در برخی آثارش گرایشی به کوبیسم و اکسپرسیونیسم نشان داد، به هیچیک از جنبش های مهم نقاشی مدرن کاملاً وابسته نشد. وجه مشترک او با سورئالیست ها نیز تنها در رویاگونه بودن آثارش بود؛ با این حال او توانست به شیوه خاص خود از زبان بصری نوین برای بیان دنیای رویای خویش- که ریشه در واقعیت زندگی داشت- بهره گیرد و از جمله آثارش می توان به چهره خود نقاش با هفت انگشت، روز تولد، تصلیب و مجموعه تصاویر برای قصه هاچلافونتن جاست اشاره کرد. 

نمایشگاه اودیسه به روایت شاگال از 28 اردیبهشت به مدت دو ماه از ساعت 9 تا 17 در بخش نمایشگاهی موزه  جهان نما برای بازدید علاقه مندان برپا شده است.

گنجینه کبریتی

دنیای پرسرو صدای ماشینی و زندگی یکنواخت آن که جسم و روح انسان را خسته و ناتوان میکند، احتیاج زیادی به آسایش فکری دارد. یکی از انواع سرگرمی ها، جمع آوری اشیا جالب و مورد علاقه می باشد. جمع آوری تمبر،سکه یا اشیاء عتیقه مدت زمان نسبتاً زیادی است که در تمام کشورهای جهان معمول شده است و علاوه بر جنبه هنری و ذوقی آن یک رشته تجارتی کاملاً شناخته شده هم محسوب می شود.

جمع آوری قوطی کبریت هم مدتی است علاقمندانی در جهان پیدا کرده است و اگر چه از لحاظ سابقه و معروفیت و تعداد از تمبر کمتر است، ولی به علت تنوع بیشتر و جالب بودن آن در حال حاضر بعد از تمبر در مرتبه دوم واقع شده است.

جمع آوری قوطی کبریت در مراحل اولیه جنبه عمومی نداشت. اشخاص معدودی که ذوق و علاقه بیشتری داشتند، از کبریتهای زیبا و جالب خوششان آمده، آنها را قبل از مصرف کردن یا قوطی خالی را نگه داشته اند. این کبریتها بعلت داشتن تصاویر زیبا از پادشاهان ، ملکه ها، بزرگان، ساختمانهای مشهور و... بسیار جالب بوده مخصوصاً با علاقه ای که مردمان قرن 19 و 20 به این تصاویر داشتند مورد توجه واقع می شد. جمع آوری قوطی کبریت در ایران قبل از تهیه و ساخت آن در داخل کشور ، شروع شده بود . در اواخر دوره قاجار ، کبریتهای خارجی که اغلب از روسیه ، ژاپن، اطریش و چک اسلواکی به ایران می آمد تصاویر جالب توجهی داشتند که مورد توجه علاقمندان بود.

کلکسیونرهای ایران قوطی کبریت را به جمع آوری برچسب آن ترجیح می دادند.

کبریتهای ایران قبل از تأسیس انحصارات، تعدادش مشخص و محدود بود و بعد از تشکیل انحصارات هم در کنترل دولت درامد. برچسب کبریت جزء اوراق بهادار محسوب میشد ، تقلب و چاپ آن در چاپخانه های متفرقه قابل تعقیب بود و در نتیجه همیشه اصالت آن محفوظ می ماند.

احمد ایلیاتی کاشانی مجموعه داریست که از سال 1363 به جمع آوری کبریت ها و برچسب های آنها مشغول بوده است. در مجموعه ایشان حدود 30000 کبریت و 20000 برچسب ایرانی و خارجی وجود دارد که در میان آنها اولین کبریتهای با جعبه چوبی ، کوچکترین کبریت ایران به ابعاد5/1×2 سانتی متر متعلق به سال 1340 و بزرگترین آنها در ابعاد 10×25 سانتی متر دیده میشود.

نمایشگاه گنجینه کبریتی از 28 اردی بهشت تا 4 خرداد 88 در کوشک احمدشاهی برپا می باشد.

نمایشگاه نقاشی های قهوه خانه ای

نقاشی های قهوه خانه ای که به گرمی رنگها تحرک در فرم و هیجان صورت ها و قدرت  شخصیت ها معروف است بر اساس روایت هایی پر شور و حال از داستان های اسطوره ای که غالبا بر مبنای شاهنامه و روایت های مذهبی از قصص اسلامی شکل می گیرد.

این سبک از نقاشی در ایام قدیم به صورت پرده خوانی و نقالی در قهوه خانه ها شکل گرفت. بدین صورت که مرشد با لحنی حماسی و اتکا قدرت بازیگری با اشاره به تصویر قهرمانان باز سازی یک اسطوره را به نمایش می گذاشت.

 بخشی از این اثار منحصر به فرد و کاملا ایرانی  اکنون در قالب نمایشگاهی به مناسبت بزرگداشت حکیم ابولقاسم فردوسی در نگار خانه جهان نما از 3 تا 10 خرداد سال جاری در معرض دید علاقمندان قرار می گیرد.  

بازگشایی اتاق خاتم صاحبقرانیه

یکی از اتاق های حوضخانه کاخ صاحبقرانیه به نمایش آثار زیبایی از هنر خاتم کاری اختصاص یافته است. این آثار که شامل میز، کمد، قفسه کتاب و ... می باشد متعلق به دوره پهلوی اول هستند و اغلب آنها هنر دست استاد صنیع خاتم می باشند. این اتاق در تاریخ 29 اردیبهشت سال جاری بازگشایی خواهد شد و در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.

نمایشگاه عملکرد پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

عملکردها و دستاوردهای علمی پژوهشی پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در قالب عکس، کتاب ، مجله، گزارش و در حوزه پژوهشکده های  مردم شناسی،گردشگری، حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی، زبان و گویش، باستان شناسی، هنر های سنتی، بناها و بافتهای فرهنگی- تاریخی، فرهنگ و تمدن  از 27 تا 31 اردیبهشت در تالار آبی ارائه می شود.

فرمان های قاجاری

فرمانهای حکومتی پادشاهان یکی از مهمترین اسناد تاریخی هستند که روایتگر تحولات و نگرشهای حکومتی می باشند و از تماشا و بازخوانی آن می توان به بخشی نزدیکتر از تاریخ دست یافت و موضوعات مورد توجه و علاقه پادشاهان را بدست آورد. با هدف معرفی و بازخوانی بخشی از اسناد تاریخی ایران با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نمایشگاهی از فرمانهای دوره قاجار در اتاق اسناد کاخ صاحبقرانیه در معرض دید مشتاقان و کنجکاوان تاریخ قرار گرفته است.

در این نمایشگاه سی فرمان از چهار پادشاه قاجار: ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه، محمدعلی شاه و احمدشاه گردآوری شده و در معرض نمایش قرار گرفته است.

این فرمان ها شامل احکام عزل و نصب صاحب منصبان حکومتی، دستورات حکومتی به والیان ولایت است. این فرمان ها جدای از محتوا نمایشگر بخشی از هنر کتابت نیز در این دوره هستند که می توانند برای پژوهشگران هنر های بصری مورد توجه باشد. نمایگان فرمان های قاجاری از 29 اردیبهشت تا 4 خرداد ماه در معرض دید بازدیدکنندگان کاخ صاحبقرانیه قرار می گیرد.

برنامه های روز جهانی موزه و هفته بزرگداشت میراث فرهنگی 1388

در مجموعه فرهنگی-تاریخی نیاوران

نمایشگاه نقاشی- خط /شمس خلخالی/ داستانهای شاهنامه/ کاخ صاحبقرانیه/ 23 تا 28/2/1388

سومین یادواره شاهنامه فردوسی/ فیلم، سخنرانی، تجلیل، نقالی و..../ سینمای اختصاصی کاخ نیاوران/ 24 و 25/2/1388- ساعت 14 تا 20

گنجینه کبریتی/ کلکسیون کبریتها/ کوشک احمدشاهی/ 28/2/1388 تا 6/3/1388

فرمان های قاجاری/ اسناد دوره قاجار/ کاخ صاحبقرانیه/ 29/2/1388 تا 4/3/1388

گشایش اتاق خاتم/ اتاقی تاریخی با آثار خاتم/ کاخ صاحبقرانیه/ 29/2/1388

نمایشگاه پژوهشگاه سازمان/ عملکرد پژوهشکده های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری/ تالار آبی/ 27 تا 31/2/1388

نمایشگاه نقاشی های قهوه خانه ای/ آثار پیشکسوتان/ نگارخانه جهان نما/ 3 تا 10/3/1388

نقاشی های مارک شاگال/ نمایش کتابی نفیس از کتابخانه اختصاصی/ موزه جهان نما/ 28/2/1388 تا 28/3/1388                                                                                   

کتابخانه اختصاصي

کتابخانه اختصاصي کاخ نياوران در ضلع شرقي ساختمان کاخ، در دو طبقه و يک زيرزمين با زيربناي تقريبي 770 مترمربع در سال 1355 احداث شده است. ساختمان فوق که طراحي داخلي آن توسط عزيز فرمانفرمائيان و Charles Sevigny به انجام رسيده، داراي ويژگي هاي متمايزي در نوع معماري و ساختار سازه مي باشد. شيوه به کار رفته در معماري معماري اين ساختمان بر اساس الگوي رايج معماري مدرن در دهة 50 خورشيدي است. ترکيب هوشمندانه شيشه و حجم سنگي، نماي شاخص اين بنا را شکل داده است. فضاي داخلي ساختمان در سه سطح جداگانه به عملکردهاي گوناگون کتابخانه اختصاص يافته است. بخش هاي اصلي کتابخانه مشتمل بر فضاي مطالعه و قفسه هاي کتاب در طبقات همکف و اول قرار گرفته است. جايگاه کتابدار و تحويلدار، آبدارخانه، اتاق هاي صوتي - تصويري، همچنين سرويس هاي بهداشتي اختصاصي و کارمندان، ديگر فضاهاي موجود را تشکيل مي دهند. علاوه بر اين، بخش عمده اي از سطح زيرزمين براي مخازن کتابها و تابلوهاي نقاشي در نظر گرفته شده است.

دسترسي به بنا از سه طريق جداگانه تامين شده است. در طراحي داخل ساختمان ترکيب برنز و شيشه در سطح زيادي به کار رفته است. همچنين مجموعه اي نفيس از آثار حجمي و نقاشي هنرمندان ايراني و خارجي در دکوراسيون داخل کتابخانه به کار رفته است.

يکي از عناصر شاخص تزئيني-کاربردي کتابخانه ترکيب حجمي بزرگي شامل بيش از سه هزار استوانه شفاف است که تأمين روشنايي سقفي کتابخانه را نيز بر عهده دارد. مجموعه کتابخانه اختصاصي پس از بيست و پنج ماه کار علمي و دشوار (اسفند 1380 تا فروردين 1383) توسط يک تيم متخصص به طور کامل شناسايي و ساماندهي شده است.در اين مجموعه، حدود 23 هزار جلد کتاب عمدتا به زبان فارسي و فرانسه و در زمينه هاي ادبيات، تاريخ و هنر مي باشد. قديمي ترين اين کتاب ها در سال 1609 ميلادي در پاريس به چاپ رسيده و جديدترين آن در ژانويه 1979 وارد اين کتابخانه شده است.

از بخش هاي ديگر کتابخانه کلکسيون آثار هنري است که مجموعه اي بيش از 350 اثر شامل تابلوهاي نقاشي و آثار حجمي را در برمي گيرد.

اين آثار مي تواند نشان دهنده بخشي از تاريخ هنر معاصر به ويژه جريان نوگرايي هنر ايران در دهه 30 و 40 خورشيدي باشد.

اين کتابخانه پس از ساماندهي کتابها و عمليات اوليه بازسازي همزمان با روز جهاني موزه و بزرگداشت ميراث فرهنگي در خرداد ماه 1383 افتتاح شد.

موزه جهان نما

بناي صاحبقرانيه در سال هاي اوايل دهه پنجاه مجدداًَ دستخوش تغيير و بهسازي شد. در تغييرات اين دوره، بخشي از ضلع غربي كاخ، مورد بازسازي قرار گرفته و به محل  نمايش كلكسيوني از آثار هنري اهدايي يا خريداري شده ايراني و خارجي تبديل و نام قديمي تالار بزرگ و آيينه كاري شده كاخ صاحبقرانيه يعني "جهان نما" بر آن نهاده شد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي با ملي شدن كاخ هاي سلطنتي نياوران و سعدآباد و تبديل آنها به موزه، اين بخش نيز تحت عنوان موزه جهان نما در بهمن ماه 1377گشايش يافت. با توجه به مشكلات محيطي و فقدان امكانات و تجهيزات فني و همچنين شرايط نامناسب نگهداري آثار، پروژة بازسازي و ساماندهي موزه جهان نما در پاييز 1383 آغاز و پس ازانجام عمليات مرمتي، شامل نوسازي سيستم الكتريكال، طراحي و نصب سيستم نورپردازي ويژة موزه اي از نوع فايبراپتيك، ساخت ويترين هاي جديد، كف سازي و مرمت فضاي داخلي و همچنين طراحي و نصب سيستم حرارتي و برودتي جديد، مطالعه و پژوهش مفصلي در خصوص ارزش هاي هنري و پيشينة آثار موجود صورت گرفت و در پي آن طراحي و چيدمان موزه به انجام رسيد. آثار انتخاب شده براي نمايش در موزه  نياوران تنها بخشي از گنجينة مجموعه فرهنگي-تاريخي نياوران است كه با دو معيار تنوع و نفاست آثار هنري و همچنين گسترة زماني خلق آثار مختلف برگزيده و به نمايش درآمده اند.

موزه جهان نما دوستداران هنر را در دهليزهاي كوچك خود به خوابگردي وهم انگيز ميان آفرينه هايي مي كشاند كه هزاران سال با يكديگر اختلاف سن دارند: آثاري از تمدن هاي تاريخي سيلك، موشيكا، حاشيه نيل و خاور دور در كنار آثاري از نام آوران هنر معاصر جهان همچون آمادئو موديلياني، پابلو پيكاسو، پل گوگن، كاميل پيسارو، لوئي والتا، ادگار دگا، خوان ميرو، آگوست رنوار، سالوادور دالي، مارك شاگال، آلبرتو جاكومتي، اندي وارهول و پيشگامان هنر نوگراي ايران: حسين زنده رودي، پرويز تناولي، بهمن محصص، پرويز كلانتري، مسعود عربشاهي، سهراب سپهري، ژازه طباطبايي، ناصر اويسي، منوچهر يكتايي، پروانه اعتمادي و...

طبقه زيرين موزه نيز براي نمايش ادواري مجموعه آثار يك هنرمند در نظر گرفته شده است.

کاخ نياوران

در گوشة شمال شرقي باغ نياوران، بناي کاخ نياوران با مساحتي در حدود 9000 مترمربع در دو طبقه و يک نيم طبقه قرار دارد.

عمليات احداث اين بنا در سال 1337 ﻫ . ش، با طرحي ايراني آغاز گرديد و با وقفه اي که در ساخت آن پيش آمد در سال 1346 به اتمام رسيد و در سال 1347 مورد بهره برداري قرار گرفت.

ساختمان اين بنا ابتدا به عنوان محلي براي پذيرايي ميهمانان خارجي در نظر گرفته شده بود اما در هنگام ساخت به عنوان محل سکونت محمدرضا پهلوي و خانواده اش اختصاص يافت. طرح اين بنا از محسن فروغي است که توسط شرکت فرمانفرمائيان به مرحله اجرا درآمده است.

طرح چهار ضلعي کاخ و فضاسازي معماري داخلي آن الهام گرفته از معماري ايراني با بهره گيري از فناوري مدرن است. تزئينات آن نيز تلفيقي از هنر پيش از اسلام و پس از اسلام است که گچبري توسط استاد عبداللهي، آينه کاري توسط استاد علي اصغر و کاشي کاري نماي خارجي توسط استاد ابراهيم کاظم پور و ايليا انجام شده است. کف بنا از جنس سنگ گرانيت سياه و سقف آن از جنس آلومينيوم است که از وسط باز مي شود. دکوراسيون و مبلمان داخلي کاخ توسط يک گروه فرانسوي طراحي و اجرا شده است.

طبقه همکف اين بنا شامل سرسراي بزرگي است که کليه اتاق ها در اطراف آن شکل گرفته اند، از آن جمله مي توان به سينماي اختصاصي، اتاق غذاخوري، سالن پذيرايي، اتاق انتظار و راهروهاي فرعي و همچنين تالار آبي اشاره کرد.

در نيم طبقة اين بنا اتاق کار، اتاق کنفرانس و دفتر منشي فرح ديبا و اتاق خواب ليلا و اتاق نديمه او قرار دارد.

اتاقي نيز در مسير راه پله ها قرار دارد که لباس هاي رسمي و نظامي و مدالها و نشان هاي محمدرضا پهلوي در آن نگهداري مي شوند.

در طبقه سوم اتاق خواب واستراحتگاه نيمروزي پهلوي دوم و همچنين  اتاق هاي فرزندان شاه و نديمه هايشان قرار دارد.

اين فضاها با نقاشي ها و فرش هايي گرانبها و هداياي متعددي از کشورهاي مختلف پوشيده شده اند.

 کوشک احمدشاهي

اين عمارت، اواخر دورة قاجار جهت خوابگاه ييلاقي احمدشاه در ميان باغ نياوران با مساحتي بالغ بر 800 متر در دو طبقه با سقف شيرواني بنا گرديد. از ويژگي هاي عمدة اين بنا تزئينات و نماي آجري به کار رفته در سرتاسر نماي  بيروني آن است. آجرها از نوع منقوش قالبي با طرح هاي متنوع به رنگ نخودي است.

ورودي بنا در ضلع جنوبي قرار دارد که به وسيله چندين پله از کنار حوض بيضي شکل پوشيده از کاشي، به کوشک منتهي مي شود.

عمارت احمدشاهي در دورة پهلوي دوم مرمت و تغييراتي در آن صورت گرفت و مبلمان داخلي آن به طور کامل عوض شد تا به عنوان محل کار و سکونت رضا پهلوي مورد استفاده قرار گيرد.

طبقه همکف اين عمارت شامل يک هال با حوضي از جنس مرمر در وسط مي باشد و 6 اتاق و 2 راهرو در اطراف آن قرار دارند. اشياء تزئيني از جنس نقره، برنز، عاج، چوب، هدايايي از کشورهاي مختلف ، تابلوهاي نقاشي و نشانها و مدالها در اين فضا به نمايش در آمده است، همچنين ويتريني شامل اشياء و سنگهاي معدني تزئيني، سنگي از کره ماه و چندين فسيل گياهي و حيواني در معرض ديد قرار دارد.

طبقه دوم عمارت از يک سالن مرکزي و ايوان سرتاسري چهارطرفه تشکيل شده است. در چهار طرف سالن مرکزي که به عنوان اتاق موسيقي استفاده مي شد، قفسه چوبي ويترين دار نصب شده است. دور تا دور ايوان را 6 ستون با مقطع مربع قطور با نماي آجري بدنه و 26 ستون مدور با نماي گچي فرا گرفته است. نقش شير و خورشيد گچبري شده بر پيشاني ديوارة ضلع شمالي ايوان به چشم مي خورد.

پس از انقلاب، در جريان حفاظت و مرمت اين بنا، بخش پايين ديواره هاي آن نيز تعمير شد و در ارديبهشت سال 1379 همزمان با هفته ميراث فرهنگي گشايش يافت. اين عمارت پس از يک دوره ديگر تعميرات تاسيساتي در سال 1384 بازگشايي شد.

به مناسبت دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی نمایشگاهی از منتخب مطبوعات دوران مشروطه و پیروزی انقلاب در اتاق اسناد کاخ صابقرانیه مجموعه نیاوران برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران، این نمایشگاه از سوی این مجموعه و با همکاری موزه تماشاگه مطبوعات، اداره کل موزه های بنیاد مستضعفان و جانبازان و موزه و کتابخانه ملی ملک برگزار می شود.

در این نمایشگاه 60 روزنامه از دوره مشروطه و روزهای پرشور زمستان سال 1357 به نمایش در می آیند که می توانند روایتگر حال و هوا و رویدادهای  روزهای دو انقلاب عظیم تاثیر گذار تاریخ معاصر در ایران باشند.

از مطبوعات دوره مشروطه که در این نمایشگاه به نمایش درمی آیند می توان به روزنامه های رواق، مفتش ایران، عصر جدید، آئینه غیب نما، راه خیال، روح القدس و ندای وطن اشاره کرد که در کنار روایت رویدادهای مشروطه برخی از تاریخ مطبوعات ایران و اولین روزنامه های منتشر شده در آن ایام را به نمایش می گذارد.

روزنامه های دوران انقلاب نیز شامل صفحاتی از روزنامه های کیهان و اطلاعات است که پس از 2 ماه تحصن در 16 دی ماه سال 1357 بازگشایی می شوند و همراه با قیام مردم ایران تلاش می کنند تا زبان گویای خواسته ها و فریادهای انقلابی مردم باشند.

نمایشگاه از مشروطه تا انقلاب اسلامی از 13 تا 22 بهمن ماه از ساعت 9 تا 16 در اتاق اسناد کاخ صابقرانیه مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران برپا خواهد بود و بازدید از این نمایشگاه برای عموم علاقه مندان آزاد است.

فراخوان نمایشگاه نقاشی با موضوع " اگر من در بهمن 1357 بودم " ویژه کودکان و نوجوانان از سوی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران اعلام شد.

به گزارش روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران، این نمایشگاه به مناسبت سی امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی برگزار می شود.

کودکان و نوجوانان علاقه مند به شرکت در این نمایشگاه می توانند تصورات خود در مورد اینکه " اگر من در بهمن 1357 بودم چه می دیدم و یا چه می کردم " را روی کاغذ نقاشی کرده و تا 5 بهمن ماه سال جاری به روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران تحویل دهند.

آثار ارسالی در نمایشگاهی در دهه فجر امسال به نمایش در می آیند و به آثار منتخب جوایزی اهدا می شود.

علاقه مندان به شرکت در این نمایشگاه می توانند آثار خود را حضوری تحویل و یا از از طریق ایمیل به آدرس niavaranpalace@yahoo.com  و پست به آدرس انتهای نیاوران، میدان شهید باهنر، روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران ارسال کنند.

علاقه مندان می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره های 22282020 و 22282050، روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران، تماس بگیرند.

به مناسبت سی امین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی رشادت ها و وقایع زمان پیروزی انقلاب به صورت مستند  برای دانش آموزان روایت می شود.

به گزارش روابط عمومی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران، مجموعه نیاوران با همکاری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران از اول تا پایان بهمن ماه اقدام به برگزاری تورهای ویژه انقلاب با هدف آشنایی دانش آموزان با وقایع دوران پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی کرده است و هر روز میزبان صدها دانش آموز تهرانی است.

بازدید از کاخ موزه های مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران شامل کاخ صاحبقرانیه، کوشک احمد شاهی و موزه جهان نما، نمایش فیلم مستند از زبان متصرفین کاخ در زمان انقلاب برای بازدیدکنندگان و اهدای فیلم به بازدیدکنندگان و توضیح درباره چگونگی تصرف کاخ نیاوران در روزهای آغازین انقلاب از جمله برنامه های این تور ها است.

همچنین نمایش فیلم و آموزش دانش آموزان با هدف حفاظت از آثار موزه ای و برخورد صحیح با موزه ها از طریق توضیح کارشناسان مرمت در مورد آثار و نحوه مرمت آنها از دیگر برنامه ها است.

کاخ نیاوران در 22 بهمن ماه سال 1357 توسط کمیته انقلابیون محله نیاوران به رهبری آیت آلله سید حسن مصطفوی تصرف شد.

بعد از دوره تصرف این مجموعه در سال 1363 به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار شد و تعدادی از این نیروهای انقلابی که در تصرف کاخ شرکت داشتند به عنوان نیروهای محافظ کاخ ها جذب شدند که در این تورها روایتگر رویدادهای آن دوران برای دانش آموزان هستند.